Verheven boven alles

Het zal geen makkelijke klus zijn geweest: een tentoonstelling maken met zo’n 500 schilderijen, tekeningen en architectonische constructies van Kazimir Malevich en zijn tijdgenoten, om een reëel beeld te geven van leven en werk van deze bevlogen Suprematist. ‘Als je een Malevich wilt lenen kom je er niet vanaf met één briefje en één telefoontje’, constateert ook Bart Rutten, conservator van het Stedelijk Museum Amsterdam, die de tentoonstelling met Geurt Imanse samen stelde.

zelfportret

Kazimir Malevich, ‘Suprematist Composition (with eight red rectangles)’, 1915, Oil on Canvas,62,5 x 51,5 x 4,5 Collection SMA

Continue reading Verheven boven alles

Niet alles is gebaseerd op kennis

De Nederlandse kunstwereld bevindt zich op een merkwaardig kruispunt. Instellingen voor hedendaagse kunst moeten een andere koers gaan varen dan ze voorheen deden. De desastreuze bezuinigingen liegen er immers niet om. Het goede nieuws: De Appel, centrum voor hedendaagse kunst in Amsterdam is sinds kort weer geopend in een prachtig, historisch pand. Een gesprek met directrice Ann Demeester, over de toekomst van De Appel, en het waarom van de bezuinigingen.

Continue reading Niet alles is gebaseerd op kennis

Cryptische boodschappen

Het lichaam verkeert voortdurend in een staat van crisis. Mede ten gevolge van politieke, sociale en economische veranderingen die het door de eeuwen heen moet ondergaan. Falke Pisano (Amsterdam, 1978) tracht met haar abstracte sculpturen en cryptische videowerken te onderzoeken welke rol representatie kan spelen in het ervaarbaar maken van dit proces. In De Vleeshal in Middelburg is haar eerste solotentoonstelling in Nederland te zien, genaamd ‘The Body in Crisis’.

 

Continue reading Cryptische boodschappen

De visuele antropologie van het fotoalbum

Als je een willekeurig persoon vraagt wat hij het eerst uit een brandend huis zou redden  krijg je negen van tien keer hetzelfde antwoord: mijn foto’s. Nog steeds behoren ze tot onze kostbaarste bezittingen. Erik Kessels (1966, Nederland), onder meer bekend van het succesvolle communicatieadviesbureau KesselsKramer, heeft in fotografiemuseum FOAM in Amsterdam een grote selectie gemaakt van foto’s uit familiealbums die hij jarenlang bij elkaar sprokkelde op rommelmarkten.

Untitled © Album Beauty

Untitled © Album Beauty

Continue reading De visuele antropologie van het fotoalbum

Suggestieve poëzie

De vrijzinnige idealen van de verlichting worden veelvuldig misbruikt om gruwelijke misdaden tegen de mensen te begaan. William Kentridge laat het ons nogmaals zien aan de hand van zijn mechanische theaterstuk ‘Black Box/Chambre Noire’, nu voor het eerst in Nederland te zien in het Joods Historisch Museum in Amsterdam.

William Kentridge, Installatiefoto Black Box/Chambre Noire, miniatuurtheater (detail). Foto: John Hodgkiss. Deutsche Guggenheim, © William Kentridge

William Kentridge, Installatiefoto Black Box/Chambre Noire, miniatuurtheater (detail). Foto: John Hodgkiss. Deutsche Guggenheim, © William Kentridge

Continue reading Suggestieve poëzie

Schoonheid en armoede, hand in hand

© Guy Tillim  Tautira, Tahiti / 2010  Courtesy stevenson, Cape Town

© Guy Tillim. Tautira, Tahiti / 2010. Courtesy stevenson, Cape Town

Daar staat ie dan moederziel alleen. Een mager, verwaarloosd hondje, schooiend tussen de afval die de mensen achter lieten. Op de achtergrond prijkt een prachtig panorama gevuld met weelderige bospartijen, felgroene bomen en mistige bergen. De foto werd geschoten op een van de stranden van een Frans-Polynesisch eiland. Waar ooit kunstenaars als Paul Gaugain hun verloren paradijs terugvonden en in beeld brachten. Maar dat was toen.

Continue reading Schoonheid en armoede, hand in hand

Goddelijke precisie

Een Daan van Golden is, simpelweg, een Daan van Golden. Al in de jaren ’60, waar zijn carriere ooit begon, probeerde men het werk ternauwernood in een hokje te plaatsen. Ergens tussen fotorealisme, NUL en abstracte kunst. Maar aan eenduidige categoriseringen heeft nog nooit iemand zich gewaagd. In De Hallen in Haarlem is een klein overzicht te zien van 50 jaar Van Golden.

Daan van Golden 'relic' Courtesy Galerie Micheline Szwajcer

Daan van Golden 'relic' Courtesy Galerie Micheline Szwajcer

Continue reading Goddelijke precisie

Amerikaanse ironie

Zelfverzekerd en een tikkeltje arrogant poseren ze voor de camera. Moeder en dochter, beiden gekleed in trainingspak in lichte tint, de haren in de lak, dikke laag make-up op het gezicht. Een vrouw op leeftijd buigt verleidelijk over een ontbijttafel in haar fluoriserende sportpakje. ‘A Woman at Home in Malibu after excercising. California, August 1988’ staat er onder de foto geschreven. Het is duidelijk: dit is Amerika.

Mclean, Virginia, 1978 C Sternfeld and Luhring Augustine, New York

Mclean, Virginia, 1978 C Sternfeld and Luhring Augustine, New York

Continue reading Amerikaanse ironie

Indringende afstandelijkheid

Museum De Pont in Tilburg heeft een nieuw werk aangekocht van de Britse kunstenaar Steve McQueen (Londen 1969). Gravesend/Unexploded werd twee jaar geleden al getoond in het Italiaanse paviljoen tijdens de 52ste Biennale van Venetië, waar McQueen dit jaar wederom van de partij was voor de Britten. De twee films worden komende drie maanden in de projectzaal van het museum getoond.

'Gravesend' 2007 (video still)

Continue reading Indringende afstandelijkheid

Amerikaans in hart en nieren

Een ‘Renaissance man’ noemt Peter Fischer hem. De curator van het Museum Luzern, waar de tentoonstelling ‘In Search of…’ te zien was voordat hij naar het GEM in Den Haag kwam, heeft veel mooie woorden over voor Matthew Day Jackson. ‘Zeer begaafd als ambachtsman, meester in materialen en goochelaar met beelden’. Eigenlijk is het werk van Matthew Day Jackson gewoon zo vreselijk goed dat je er bijna geïrriteerd van raakt.

Matthew Day Jackson , ‘1945’, Burned wood, lead, steel, 251 X 175 X 20 cm, collection gemeentemuseum Den Haag, 2011

Matthew Day Jackson , ‘1945’, Burned wood, lead, steel, 251 X 175 X 20 cm.

Continue reading Amerikaans in hart en nieren

Hedendaagse schilderkunst in Nederland

De schilderkunst is terug, of eigenlijk nooit echt weggeweest in Nederland. Waar houden de hedendaagse schilders zich mee bezig? Waar halen ze hun inspiratie vandaan? Waar liggen de gelijkenissen? ‘What’s up – De jongste schilderkunst van Nederland’ maakt de balans op, maar echt baanbrekende conclusies blijven uit.

Marie Aly  'Zwei prächtige Brüder', 2008  olieverf op doek  Courtesy tegenboschvanvreden, Amsterdam

Marie Aly 'Zwei prächtige Brüder', 2008 olieverf op doek Courtesy tegenboschvanvreden, Amsterdam

Continue reading Hedendaagse schilderkunst in Nederland

Mannen en hun demonen

Een djinn is volgens Islamitische overleveringen een onzichtbaar wezen met magische krachten, wat compleet bezit kan nemen van ons mensen. Ze zouden samen met mensen en engelen de drie levensvormen zijn met een bewustzijn, gemaakt door Allah. Niet in djinn geloven is voor een moslim niet mogelijk, omdat de Koran er heel duidelijk in vele verzen over spreekt. Djinns bewonen een paralelle wereld en dringen binnen in de onze. In het nieuwe werk van Tala Madani (Teheran, 1981) lijken ze niet meer weg te slaan.

'Guts', 2011, 23 x 20 inches, oil on linen

'Guts', 2011, 23 x 20 inches. Oil on linen

Continue reading Mannen en hun demonen

Wat is er mis met kinderlijke onschuld?

Het werk van Abner Preis is eigenlijk zo toegankelijk dat je er en beetje huiverig van wordt. Zijn sprookjeswereld oogt vooral aandoenlijk. Zijn karakters kinderlijk onschuldig. In het Rotterdamse MAMA toont hij momenteel ‘The Adventures of The Great Abnerio: an interactive story experience based on friendship, fantasy, magic and – most importantly – storytelling’.


Continue reading Wat is er mis met kinderlijke onschuld?

Het sublieme in hedendaagse versie

‘Mehr licht!’, dat waren de beroemde laatste woorden die Goethe op 82-jarige leeftijd op zijn sterfbed prevelde. Het is ook de titel van een nieuwe tentoonstelling in Museum De Fundatie in Zwolle, over ‘het sublieme’ in de hedendaagse kunst, samengesteld door kunstrecensent en schrijver Hans Den Hartog Jager.

Guido van der Werve, Portrait of the Artist as a Mountaineer,  Aconcagua 2011, Digital C-print 61x46 cm. Courtesy: Galerie Juliètte Jongma, Amsterdam

Guido van der Werve, Portrait of the Artist as a Mountaineer, Aconcagua 2011, Digital C-print 61x46 cm. Courtesy: Galerie Juliètte Jongma, Amsterdam

Continue reading Het sublieme in hedendaagse versie

Afstand biedt inzicht

Ieder tijdperk heeft zo zijn eigen verschijningsvorm en karakter. Daarbij spelen muziek, kleding, levensopvatting, maar ook de kunst een belangrijke rol, inclusief de daarbij behorende iconen. In de renaissance was dat Michelangelo, tijdens de belle époque Toulouse Lautrec. In de jaren ’20 was er Marlene Dietrich, in de jaren ’60 de Rock n’ Roll van Bill Haley, in Nederland had je Provo. Maar wat kenmerkt eigenlijk de jaren ’90?

fotograaf: Johannes Schwartz

Overview tentoonstelling. Foto: Johannes Schwartz

Continue reading Afstand biedt inzicht

Gekkenwerk

Eigenlijk is het gewoon gekkenwerk. Iemand die aan een tafel zit en zich laat belagen door een genadeloze zwerm bijen. Zijn ogen beginnen te kriebelen, het wit van zijn huid verdwijnt langzaam onder de krioelende beestjes. Als een inktvlek verspreiden ze zich over zijn lichaam. De blik in zijn ogen is geconcentreerd, hoogstens lichtelijk geïrriteerd. Het was immers de kunstenaars eigen keuze om de oneindige strijd aan te gaan met de natuur, die hem bijna fataal werd. Aan het eind van de opname moest hij met spoed naar het ziekenhuis, bedwelmd door alle bijensteken.

Jeroen Eisinga, ‘Springtime’, 2010-2011, 35 mm film overgezet op HD

Jeroen Eisinga, ‘Springtime’, 2010-2011, 35 mm film overgezet op HD

Continue reading Gekkenwerk

RijksakademieOpen 2011 – Michiel Ceulers

Abstracte schilders zijn dit jaar dun gezaaid op de Rijksakademie. Een prettige uitzondering is de jonge Belg Michiel Ceulers (1986, Waregem). Je zou zijn werk bijna een nieuwe naam willen geven, iets als ‘neo’ of ‘hardcore’ abstract. Want wat is dat eigenlijk nog anno 2011, abstract? “Tegenwoordig zit er geen ideologie meer achter, juist dat vind ik interessant.”

Continue reading RijksakademieOpen 2011 – Michiel Ceulers

Waarom tekenen?

Het Stedelijk Museum Schiedam brengt de tentoonstelling ‘All About Drawing. 100 Nederlandse Kunstenaars’, een groots overzicht van Nederlandse tekenkunst na 1960. Kunstenaar en curator Arno Kramer ijvert al jaren voor de herwaardering van het genre.

Rosemin Hendriks, Z.T., 2010, houtskool, pastel en conté op papier, 152 x 134,5 cm.

 

Continue reading Waarom tekenen?

Onbeantwoorde verwachtingen

In Kunstfort Asperen is een tentoonstelling te zien die vragen oproept over het veilig stellen van grenzen en het afbakenen van een territorium. Een voorspelbaar concept, zou je denken. Toch is het de tentoonstellingsmakers Bik van der Pol gelukt een indrukwekkende presentatie neer te zetten die op een mooie manier aansluit bij de geschiedenis van het fort zelf.

Nederlandse vlag van Marc Bijl

Nederlandse vlag van Marc Bijl

 

Continue reading Onbeantwoorde verwachtingen

Portretten met een dubbele kant

De Amerikaan George Condo (1957) is eigenlijk een beetje een vreemde eend in de kunstwereld. Zijn flamboyante schilderijen van absurdistische, monsterlijke karakters hebben een bijzonder hoog ‘love it, or hate it’ gehalte. Hoewel zijn werk in Europa nog maar mondjesmaat te zien is geweest -het bevindt zich voornamelijk in privé collecties- wordt hij in Amerika op handen gedragen en in één adem genoemd met schilders als Jean-Michel Basquiat en Keith Haring. Het Boijmans van Beuningen komt deze zomer met een groots ‘mid-career’ overzicht van zijn werk.

'Uncle Joe', 2005 Olie op canvas 134.6 x 116.8 Privé-collectie, Courtesy Simon Lee Gallery © George Condo

'Uncle Joe', 2005 Olie op canvas 134.6 x 116.8 Privé-collectie, Courtesy Simon Lee Gallery © George Condo

Continue reading Portretten met een dubbele kant

Niets is voor eeuwig

Eeuwigheid is maar een illusie, alles gaat immers voorbij voordat je er erg in hebt. Zoals de Duitse schrijver Herman Hesse het ooit verwoorde: ‘Eternity is a mere moment, just long enough for a joke.’ Bij Nest in Den Haag besloten ze er een tentoonstelling aan te wijden.


Continue reading Niets is voor eeuwig

De fotograaf als regisseur

Fotografeerde Paulien Oltheten (1982) eerst nog de mensen om haar heen zonder daarbij ook maar een seconde in te grijpen, tegenwoordig is ze een ander pad ingeslagen. Oltheten heeft haar rol als observator van de werkelijkheid ingeruild voor die van, soms wat dwingende, regisseur. De fotografe manipuleert de beelden tot ze beantwoorden aan het beeld wat ze in haar hoofd heeft. ‘Walk on a line…’ is de veelzeggende titel van haar nieuwe solotentoonstelling in het Fotomuseum in Rotterdam.

'Jasje over brief' foto: Paulien Oltheten

'Jasje over brief' foto: Paulien Oltheten

Continue reading De fotograaf als regisseur

De kunstenaar als bemiddelaar

In het kader van ‘5 Days On’, het kunstprogramma van het jaarlijks terugkerende muziekfestival ‘5 Days Off’, presenteert het NIMk in Amsterdam de tentoonstelling ‘Cloud Sounds’. Uitgangspunt is de cultuur van elektronische muziek en video-clips, waarbij de participatie van het publiek als belangrijkste ingrediënt lijkt te gelden.

Thomson & Graighead, 'Unprepared piano', 2004

Thomson & Graighead, 'Unprepared piano', 2004

Continue reading De kunstenaar als bemiddelaar

Cinematografische labyrinten

De films van Emily Wardill (Rugby, Engeland, 1977) worden vaak omschreven als ‘briljante cinematografische labyrinten, speels en indringend tegelijkertijd’. Voor iedere film trekt ze weer een ander stijlregister open, waarmee ze op haar manier onderstreept dat vorm wel degelijk als drager van betekenis kan fungeren. Samen met curator Ian White maakte ze voor de Appel een selectie uit haar recente werk.

'Game Keepers without Game', 2009, video projection with 5.1 sound, 72’

Continue reading Cinematografische labyrinten

Een stap verder naar de realiteit

In een voormalige onderzeebootloods uit de jaren dertig in de haven van Rotterdam ligt sinds kort de grootste expositieruimte van Nederland verscholen. Jaarlijks wordt een internationaal befaamde kunstenaar door het Havenbedrijf Rotterdam en Museum Boijmans van Beuningen uitgenodigd een tentoonstelling in deze ruimte te maken die qua omvang vergelijkbaar is met de Turbine Hall van Tate Modern in Londen. De spits wordt met veel grandeur afgebeten door Atelier van Lieshout.

'Cradle to cradle' 2009

Continue reading Een stap verder naar de realiteit

Een nieuwe draai aan het verhaal

Eindelijk is het dan zover. Het Stedelijk Museum in Amsterdam is -na zeven jaar- weer open. Tijdelijk, dat wel. Onder druk van wethouder van cultuur Carolien Gehrels is het museum vijf maanden geopend. Anders zou het toch echt te gortig worden met de steeds maar uitgestelde heropening van het gerenoveerde gebouw wat, ondanks de frustratie van velen, al sinds 2003 gesloten is voor publiek.

Lucia Nimcova, 'Milkmaids', 2007

Continue reading Een nieuwe draai aan het verhaal

Optische vermoeidheid

'Eingang', 2010

Bij het verlaten van de grote zaal van het GEM vraagt een suppoost mij met opgewonden stem of ik alles wel écht gezien heb. Hij neemt me mee naar een schilderij waarop het verdwijnpunt zich ogenschijnlijk in het midden van de compositie bevindt. Althans, zo lijkt het. Verrukt laat hij mij zien dat dit punt puur afhangt van welke kant je het werk bekijkt. Ga je dichtbij aan de rechterkant van het schilderij staan, dan bevindt het perspectivische eindpunt zich aan die zijde, en zo ook andersom. Een optisch trucje wat bij het overgrote deel van de schilderijen in deze tentoonstelling werkt. Puur gebaseerd op een wiskundige methode die keer op keer wordt toegepast. De Duitse kunstenaar David Schnell (Bergisch Gladbach, 1971) lijkt er geen genoeg van te krijgen.

Continue reading Optische vermoeidheid

Landkaart voor het oog

Onder een blikveld wordt over het algemeen verstaan: de verzameling van alle mogelijke blikpunten; het gebied dat door middel van de oogbewegingen met het centrum van het netvlies kan worden overzien terwijl het hoofd stil wordt gehouden. Maar hoe ziet een blikveld er zelf uit, als je het zou visualiseren? Het blikveld van de mens gaat immers verder dan het concrete. Naast datgene wat we daadwerkelijk zien bestaat nog een hele wereld van interpretaties, gevoelens en gedachten die we met het blote oog niet waarnemen, maar die er wel degelijk toe doen.
Continue reading Landkaart voor het oog