Hedendaagse schilderkunst in Nederland

De schilderkunst is terug, of eigenlijk nooit echt weggeweest in Nederland. Waar houden de hedendaagse schilders zich mee bezig? Waar halen ze hun inspiratie vandaan? Waar liggen de gelijkenissen? ‘What’s up – De jongste schilderkunst van Nederland’ maakt de balans op, maar echt baanbrekende conclusies blijven uit.

Marie Aly  'Zwei prächtige Brüder', 2008  olieverf op doek  Courtesy tegenboschvanvreden, Amsterdam

Marie Aly 'Zwei prächtige Brüder', 2008 olieverf op doek Courtesy tegenboschvanvreden, Amsterdam

Als we het hebben over schilderkunst dat kun je volgens Jan Dibbets schaamteloos spreken van een artistieke familie: iedereen heeft wel een creatieve vader- of moeder- figuur die als voorbeeld of inspiratiebron heeft gediend. Vrijwel iedere schilder in deze tentoonstelling kon wel iemand noemen. Gijs Frieling maakte op basis daarvan een tijdelijke wandschildering waarin deze ‘familieleden’ zijn verwerkt. Zo zien we René Daniëls in zijn atelier -de schilder uit de jaren ‘80 die voor veel kunstenaars een voorbeeld bleek te zijn- en de gigantische jacht Luna van multimiljonair en kunstverzamelaar Roman Abramovic zoals deze tijdens de Biënnale van Venetië pontificaal aan wal lag. Wat schilderijen van Evi Vingerling worden nog even snel ingeladen. Op de achtergrond gaat het Amsterdamse Rijksmuseum in vlammen op. De staat waarin de kunstwereld momenteel verkeert?

De muurschildering van Frieling is vrijwel het enige werk in de tentoonstelling dat dit soort relevante onderwerpen aan de kaak stelt. Verder lijken de meeste schilders zich in hun werk nauwelijks bezig te houden met de realiteit van vandaag de dag. Iemand als Hamid El Kanbouhi bij voorbeeld, die met zijn rauwe schilderingen van de wereld om hem heen voor de tweede keer hoge ogen gooide tijden de RijksakademieOpen, had een interessante toevoeging kunnen zijn. Ook zijn er genoeg schilders die zich niet alleen maar tot schilderkunst beperken, maar die wel interessant werk maken op dat vlak. Neem een Katja Mater, die met haar werk de grenzen van de fotografie aftast. Met haar ‘Density Drawings’ won ze onlangs de Prijs voor de Jonge Schilderkunst. Een andere winnaar dit jaar was Navid Nuur, vooral bejubeld om zijn poëtische en ongrijpbare installaties vol onorthodoxe materialen. Recentelijk besloot hij ook een gooi te doen naar de abstracte schilderkunst met zijn serie doeken ‘The Eye Codex Of The Monochrome’. Het zijn juist deze kunstenaars die met nieuwe media als fotografie en film spelen, die de schilderkunst wellicht in een ander daglicht kunnen plaatsen.

Dertig kunstenaars zijn uitgenodigd om een beeld te geven van de stand van zaken van de hedendaagse schilderkunst in Nederland. ‘Jong’ betekent in dit geval tussen de dertig en veertig, variërend van kunstenaars die pas net van de academie komen tot mensen die al een aantal jaartjes meedraaien. Want, zo staat het ook geschreven op een van de muren: ‘Alleen verrassingen tonen zou geen overzicht zijn, alleen de meest getoonde kunstenaars geen stand van zaken’. Schilderijen van Tjebbe Beekman en Iris Kensmil, afgewisseld door werk van jongkies als Marie Aly, en Sanne Rous. De minimalistische doeken van Maaike Schoorel. De serene taferelen van Aaron van Erp. Ze hangen er allemaal tussen.

Opvallend is de bijdrage van Kim Norren, die songteksten van zangers als Leonard Cohen verwerkt in dromerige kleurvlakken. Thomas Raat maakte een verzameling van zo’n 75 kleine frames die allen een eigen verhaal lijken te vertellen. Met zwart plastic is over een witte ondergrond heen geplakt, waardoor ondefinieerbare beelden ontstaan die van bestaande foto’s lijken te zijn afgeleid. Bij dit soort overzichten kun je maar beter uit de toon vallen dan opgaan in de massa. Dat de geselecteerde kunstenaars op zich goed zijn in wat ze doen staat buiten kijf, maar of ze samen in een overzicht nou iets toevoegen is een tweede.

Deze recensie is verschenen in <H>ART, #90, blz. 11

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>